വ്യാഴം, 19 നവംബർ 2026 ഹൈന്ദവ ആത്മീയതയുടെ പ്രചോദനം — The spiritual inspiration of Hindu

Temples of Keralam

Echoes of Eternity: Discover the Divine Heritage of Kerala

Mahapuranas — ഭാഗം 67

ലേഖന പരമ്പര: അഷ്ടാദശ മഹാപുരാണങ്ങൾ (ഭാഗം 67)

ലേഖന പരമ്പര: അഷ്ടാദശ മഹാപുരാണങ്ങൾ (ഭാഗം 67)
ഈ വാർത്ത കേൾക്കാം

വിഷയം: സ്കന്ദപുരാണം – മഹേശ്വരഖണ്ഡം: കേദാരഖണ്ഡം, കൗമാരികാഖണ്ഡം, അരുണാചലമാഹാത്മ്യം
രചന: Subash.G.Vettiyar
പ്രസിദ്ധീകരണം: Temples of Keralam

ഭാഗം 66-ൽ സ്കന്ദപുരാണത്തിന്റെ ഘടന നാം കണ്ടു. ഇന്ന് അതിലെ ആദ്യഖണ്ഡമായ മഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലേക്ക് — കേദാരഖണ്ഡം, കൗമാരികാ (കുമാരികാ) ഖണ്ഡം, അരുണാചലമാഹാത്മ്യം എന്നീ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് — കടക്കുന്നു. ഭാഗം 66-ൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വിവിധ പ്രതികളിലെ ഉള്ളടക്കത്തിലും ക്രമത്തിലും വ്യത്യാസമുണ്ട്; ഇവിടെ പൊതുവായ രൂപരേഖ മാത്രമാണ് നൽകുന്നത്.

കേദാരഖണ്ഡം

ഹിമാലയപ്രദേശത്തിന്റെ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്നത്തെ ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റെ, മാഹാത്മ്യം പറയുന്ന ഭാഗമാണിത്. ശിവൻ കേദാരരൂപത്തിൽ വസിക്കുന്ന പുണ്യഭൂമിയായി ഹിമാലയത്തെ ഇതിൽ വർണ്ണിക്കുന്നു. പ്രധാനവിഷയങ്ങൾ:

  • ദക്ഷയാഗവും സതീകഥയും – ഭാഗം 57-ൽ നാം കണ്ട കഥ ഈ ഖണ്ഡത്തിലും വിവരിക്കപ്പെടുന്നു; യാഗം നടന്നത് ഗംഗാതീരത്തെ കനഖലം (ഇന്നത്തെ ഹരിദ്വാർ പ്രദേശം) എന്ന സ്ഥലത്താണെന്ന കാണാം. (കേരളത്തിലെ കൊട്ടിയൂർ ഭാഗത്തെ ഐതിഹ്യത്തോടു ഇത് ഭിന്നമാണ്
  • ഗംഗാവതരണം – ഗംഗ ഭൂമിയിലേക്കു വന്ന കഥയും ഹരിദ്വാർ, ഗംഗോത്രി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളുടെ പുണ്യവും.
  • കേദാരമാഹാത്മ്യം – കേദാരനാഥം (ഭാഗം 61), ബദരീനാഥം, ഗൗരീകുണ്ഡം തുടങ്ങിയ തീർത്ഥങ്ങൾ; അവിടത്തെ യാത്രയുടെ ഫലം.
  • ഹിമാലയത്തിലെ ഭൂമിശാസ്ത്രവിവരണം – പർവ്വതങ്ങൾ, നദികൾ, ക്ഷേത്രങ്ങൾ.

ഈ ഖണ്ഡത്തിൽ ഉത്തരാഖണ്ഡ് തീർത്ഥയാത്രയുടെ (“ചാർധാം” പോലുള്ള) പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പുരാണപശ്ചാത്തലം കാണാം എന്ന് ഭക്തർ കരുതുന്നു; ചാർധാം എന്ന പേരിനും ഇപ്പോഴത്തെ രൂപത്തിനും ചരിത്രപരമായി പിൽക്കാല വികാസങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഓർക്കണം.

കൗമാരികാഖണ്ഡം

കുമാരനായ സ്കന്ദന്റെ (കാർത്തികേയൻ) ചരിതത്തെ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഭാഗമായി ഇതു പരിചയപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു. കാർത്തികേയന്റെ ജനനം, ദേവസേനാപതിയായുള്ള അഭിഷേകം, താരകാസുരവധം എന്നിവ (ഭാഗം 59-ൽ ശിവപുരാണത്തിലെ രൂപത്തിൽ നാം കണ്ടതാണ്) ഇവിടെ വേറെ രൂപത്തിലും വിശദാംശങ്ങളോടെയും വരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഗണപതി, നന്ദി, വീരഭദ്രൻ തുടങ്ങിയ ശിവഗണങ്ങളുടെ കഥകളും, കുമാരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീർത്ഥമാഹാത്മ്യങ്ങളും ഈ ഭാഗത്തു കാണുന്നു. ഭാഗം 66-ൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, സുരപദ്മാസുരവധം ഉൾപ്പെടുന്ന വിശദമായ സുബ്രഹ്മണ്യചരിതം ശങ്കരസംഹിതയിലാണ് കൂടുതൽ വിസ്തരിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് പാരമ്പര്യം പറയുന്നു. ഈ പ്രത്യേകവിഭജനങ്ങളിൽ പ്രതികൾക്കിടയിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

അരുണാചലമാഹാത്മ്യം

തമിഴ്നാട്ടിലെ തിരുവണ്ണാമലയിലെ അരുണാചലക്ഷേത്രവും പർവ്വതവും ആണ് ഈ ഭാഗത്തിന്റെ വിഷയം. ഭാഗം 56-ൽ നാം കണ്ട ലിംഗോദ്ഭവകഥയുടെ സ്ഥലമായി അരുണാചലത്തെ ശൈവപാരമ്പര്യം കാണുന്നു: ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട അഗ്നിസ്തംഭം തന്നെ ശാന്തമായി പർവ്വതരൂപം ധരിച്ചതാണ് അരുണാചലം എന്ന വിശ്വാസം. “അരുണ” (ചെങ്കതിർ, അഗ്നി) “അചലം” (അചഞ്ചലമായത്, പർവ്വതം) എന്ന പേര് അഗ്നിസ്തംഭത്തിന്റെ സ്മരണ വഹിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.

പാർവ്വതീദേവി ഇവിടെ തപസ്സുചെയ്ത് ശിവന്റെ ശരീരത്തിൽ പകുതി നേടി അർദ്ധനാരീശ്വരരൂപം കൈവരിച്ചു എന്ന ഐതിഹ്യവും ഈ മാഹാത്മ്യത്തിൽ പറയപ്പെടുന്നു (ഭാഗം 58-ൽ പാർവ്വതിയുടെ തപസ്സിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇതു ചേർത്തു വായിക്കാം). ഈ ഖണ്ഡത്തിലെ വിശദാംശങ്ങൾ ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യത്തിലെ ഐതിഹ്യങ്ങളുമായി ചേർത്തു മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.

അരുണാചലത്തിന്റെ പ്രധാന ആചാരങ്ങൾ:

  • കാർത്തികദീപം – കാർത്തികമാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിനാളിൽ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ മഹാദീപം തെളിയിക്കുന്നു; ലിംഗോദ്ഭവത്തിലെ അഗ്നിസ്തംഭത്തിന്റെ സ്മരണയായി ഇതിനെ കാണുന്നു. (ഭാഗം 60-ൽ കാർത്തികദീപത്തെ തമിഴ്നാട്ടിലെ പാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു; അരുണാചലം ആ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രധാനകേന്ദ്രമാണ്.)
  • ഗിരിപ്രദക്ഷിണം (ഗിരിവലം) – പർവ്വതത്തെ ചുറ്റിയുള്ള പ്രദക്ഷിണം; പ്രത്യേകിച്ച് പൗർണ്ണമിനാളുകളിൽ.

ഇരുപതാംനൂറ്റാണ്ടിൽ രമണമഹർഷി അരുണാചലത്തെ ജ്ഞാനസാധനയുടെ കേന്ദ്രമാക്കി; അദ്ദേഹം അരുണാചലത്തെ ശിവന്റെ ജ്ഞാനരൂപമായി ആദരിച്ചു. ഇത് പുരാണപാരമ്പര്യത്തോടുള്ള ദാർശനികമായ തുടർച്ചയായി ഭക്തർ കാണുന്നു.

കേരളത്തിലെ പ്രതിഫലനം

കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തർ കേദാരനാഥ്, ബദരീനാഥ്, ഹരിദ്വാർ, തിരുവണ്ണാമല തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കു തീർത്ഥയാത്ര നടത്തുന്ന പതിവുണ്ട്. തൃക്കാർത്തിക കേരളത്തിൽ വിളക്കുതെളിച്ച് ആഘോഷിക്കുന്നു (ഭാഗം 60); അതിന്റെ കേരളീയരൂപത്തിലുള്ള ഐതിഹ്യങ്ങൾ അരുണാചലത്തിലെ കാർത്തികദീപത്തിൽ നിന്ന് ഭിന്നമായ പാരമ്പര്യങ്ങളുമാകാം. ദക്ഷയാഗകഥയുടെ വിവിധ സ്ഥലപാരമ്പര്യങ്ങളിൽ കൊട്ടിയൂർ (ഭാഗം 57) കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം പ്രതിനിധിയാണ്. ഓരോ സ്ഥലത്തെയും ഐതിഹ്യവും ആചാരവും അതതു ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യത്തെ ആശ്രയിച്ചു മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് ഉചിതം.


അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ സ്കന്ദപുരാണത്തിലെ വൈഷ്ണവഖണ്ഡം — വേങ്കടാചലമാഹാത്മ്യവും പുരുഷോത്തമക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവും — കൂടുതൽ വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്നു.

തുടരും…