Mahapuranas — ഭാഗം 69
ലേഖന പരമ്പര: അഷ്ടാദശ മഹാപുരാണങ്ങൾ (ഭാഗം 69)
വിഷയം: സ്കന്ദപുരാണം – വൈഷ്ണവഖണ്ഡം (തുടർച്ച): ബദരികാശ്രമം, മാസമാഹാത്മ്യങ്ങൾ, അയോദ്ധ്യാമാഹാത്മ്യം
രചന: Subash.G.Vettiyar
പ്രസിദ്ധീകരണം: Temples of Keralam
ഇന്ന് ബദരികാശ്രമമാഹാത്മ്യം, കാർത്തിക-മാർഗ്ഗശീർഷ-വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യങ്ങൾ, അയോദ്ധ്യാമാഹാത്മ്യം. ഭാഗം 66-ൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഖണ്ഡങ്ങളുടെ പേരുകളും ക്രമവും പ്രതികൾക്കനുസരിച്ചു വ്യത്യാസപ്പെടും; ഇവിടെ ഓരോ ഭാഗത്തിന്റെയും പൊതുരൂപമാണ് നൽകുന്നത്.
ബദരികാശ്രമമാഹാത്മ്യം
ഹിമാലയത്തിൽ അളകനന്ദാനദിയുടെ തീരത്തുള്ള ബദരീനാഥ് (ബദരികാശ്രമം) ആണ് ഈ ഭാഗത്തിന്റെ വിഷയം. പ്രധാന ആശയങ്ങൾ:
- നരനാരായണതപസ്സ് – വിഷ്ണു നരനാരായണരൂപത്തിൽ ഇവിടെ തപസ്സുചെയ്തു എന്ന സങ്കൽപ്പം (ഭാഗം 61-ൽ കേദാരനാഥത്തെ ബന്ധപ്പെടുത്തി ഇതിന്റെ സൂചന നാം കണ്ടിരുന്നു).
- ബദരീവൃക്ഷം – തപസ്സിലിരുന്ന ഭഗവാനെ മഞ്ഞിൽ നിന്നും വെയിലിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ ലക്ഷ്മീദേവി ഒരു ഇലന്തമരത്തിന്റെ (ബദരി) രൂപമെടുത്തു എന്നും, അങ്ങനെ ഈ സ്ഥലത്തിനു “ബദരീനാഥ്” എന്ന പേരുണ്ടായെന്നും ഒരു ഐതിഹ്യം ഭക്തർ പറയുന്നു.
- തീർത്ഥങ്ങൾ – തപ്തകുണ്ഡം (ചൂടുനീരുറവ), നാരദകുണ്ഡം, ബ്രഹ്മകപാലം (പിതൃകർമ്മങ്ങൾക്കു പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലം) തുടങ്ങിയവയുടെ മാഹാത്മ്യം.
ആദിശങ്കരാചാര്യർ ബദരീനാഥ്ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി എന്ന പാരമ്പര്യവും, ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപൂജാരി (റാവൽ) കേരളത്തിലെ നമ്പൂതിരിമാരിൽ നിന്നാണെന്ന വിശ്വാസവും ഭാഗം 66-ൽ നാം പറഞ്ഞിരുന്നു; ഇതു ക്ഷേത്രരേഖകളിൽ നിന്നു സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ട കാര്യമാണ്. ബദരീനാഥ്, കേദാരനാഥ്, ഗംഗോത്രി, യമുനോത്രി എന്നീ നാലു സ്ഥലങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഉത്തരാഖണ്ഡ് തീർത്ഥയാത്ര (ചോട്ടാ ചാർധാം) ഭാഗം 67-ൽ പറഞ്ഞ ഹിമാലയമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി ഭക്തർ കാണുന്നു.
മാസമാഹാത്മ്യങ്ങൾ
ചില മാസങ്ങൾക്കു വിഷ്ണുഭക്തിയിൽ പ്രത്യേകപ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഭാഗങ്ങളാണിവ. ഓരോ മാസത്തിലും അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട വ്രതങ്ങൾ, സ്നാനം, ദാനം, ദീപാർപ്പണം, അവയുടെ ഫലം എന്നിവ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
കാർത്തികമാസമാഹാത്മ്യം
കാർത്തികമാസം (ഏകദേശം ഒക്ടോബർ–നവംബർ) വിഷ്ണുഭക്തർക്കു പ്രത്യേകപുണ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിരാവിലെ സ്നാനം, ദീപദാനം (വിളക്കു തെളിയിക്കൽ), തുളസീപൂജ, വിഷ്ണുക്ഷേത്രദർശനം, ദാനധർമ്മം എന്നിവയാണ് പ്രധാന അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ. ഈ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷഏകാദശി പ്രബോധിനി (ഹരിബോധിനി) ഏകാദശി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; വിഷ്ണു യോഗനിദ്രയിൽ നിന്നുണർന്നെഴുന്നേൽക്കുന്ന ദിനമായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു (ഏകാദശിയുടെ വിശദവിവരണം ഭാഗം 26-ൽ). തുളസീവിവാഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരവും ഈ മാസത്തിലാണ് (തുളസിയുടെ കഥ ഭാഗം 36-ൽ). കേരളത്തിലെ തൃക്കാർത്തിക വിളക്കുത്സവം (ഭാഗം 60) കാർത്തികമാസത്തിലെ ദീപാർപ്പണസങ്കൽപ്പത്തോടു ചേർത്തു വായിക്കാവുന്നതാണ്.
മാർഗ്ഗശീർഷമാസമാഹാത്മ്യം
മാർഗ്ഗശീർഷം ഏകദേശം നവംബർ–ഡിസംബർ കാലത്താണ്. ഈ മാസത്തിൽ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നതിനു വിശേഷഫലം പറയപ്പെടുന്നു; “മാസങ്ങളിൽ ഞാൻ മാർഗ്ഗശീർഷം” എന്ന ഭഗവദ്ഗീതയിലെ വചനം ഭക്തർ ഇതോടു ചേർത്തു സ്മരിക്കാറുണ്ട് (ഗീത 10.35). മാർഗ്ഗശീർഷ-പൗഷമാസങ്ങളിലെ ശുക്ലപക്ഷഏകാദശി വൈകുണ്ഠഏകാദശി (മോക്ഷദ ഏകാദശി) ആയി ആചരിക്കപ്പെടുന്നു; ഗീതാജയന്തിയും ഇതിനോടു ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി (ഏകാദശി ഉത്സവം) ഈ കാലത്താണ്; അതിന്റെ ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ രേഖകളിൽ നിന്നു മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്.
വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യം
വൈശാഖം (ഏകദേശം ഏപ്രിൽ–മേയ്) വേനലിന്റെ തുടക്കത്തിലെ മാസമാണ്. ഈ മാസത്തിൽ ജലദാനം, തണ്ണീർപ്പന്തൽ, കുട-ചെരിപ്പ്-വിശറി ദാനം, അതിരാവിലെ സ്നാനം, വിഷ്ണുപൂജ എന്നിവയ്ക്കു വിശേഷഫലം പറയപ്പെടുന്നു; അക്ഷയതൃതീയ (സ്വർണ്ണം വാങ്ങുന്ന ദിനം എന്ന ആധുനികസങ്കൽപ്പത്തിനും ദാനപുണ്യമെന്ന പരമ്പരാഗതസങ്കൽപ്പത്തിനും ഇടയ്ക്കുള്ള വ്യത്യാസം ശ്രദ്ധിക്കാം), നരസിംഹജയന്തി എന്നിവയും ഈ മാസത്തിലാണ്. കേരളത്തിൽ കൊട്ടിയൂർ വൈശാഖമഹോത്സവം (ഭാഗം 57) ഇതേ മാസത്തിൽ നടക്കുന്നു; ഇതു ശൈവക്ഷേത്രോത്സവമാണ്, വൈഷ്ണവമാസമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല എന്നതും ഓർക്കാം. കേരളത്തിൽ ഇതേ കാലത്തെ വിഷു (മേടം ഒന്ന്) സൗരകലണ്ടറിലെ ആചാരമാണ്; വൈശാഖമാസമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള തുടർച്ചയായി അതിനെ കാണേണ്ടതില്ല.
അയോദ്ധ്യാമാഹാത്മ്യം
സരയൂനദീതീരത്തെ അയോദ്ധ്യ — ശ്രീരാമന്റെ ജന്മഭൂമി — ആണ് ഈ ഭാഗത്തിന്റെ വിഷയം. അയോദ്ധ്യയെ സപ്തമോക്ഷപുരികളിൽ ഒന്നായി പാരമ്പര്യം കണക്കാക്കുന്നു: അയോദ്ധ്യ, മഥുര, മായ (ഹരിദ്വാർ — ഭാഗം 67-ൽ മായാക്ഷേത്രം കണ്ടു), കാശി, കാഞ്ചി, അവന്തിക (ഉജ്ജയിനി), ദ്വാരക. ഇവയുടെ പട്ടികയും ക്രമവും പാരമ്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ചു ചെറിയ വ്യത്യാസത്തോടെ കാണാം. അയോദ്ധ്യാമാഹാത്മ്യത്തിൽ സരയൂസ്നാനം, രാമജന്മഭൂമിദർശനം, സ്വർഗ്ഗദ്വാരം, ഗുപ്താർഘട്ട് തുടങ്ങിയ തീർത്ഥങ്ങളുടെ പുണ്യം, ചൈത്രമാസത്തിലെ ശ്രീരാമനവമിയുടെ പ്രാധാന്യം എന്നിവ വിവരിക്കപ്പെടുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഈ ഭാഗത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളും കാലവും പണ്ഡിതചർച്ചയുടെ വിഷയമാണ്.
കേരളത്തിലെ പ്രതിഫലനം
രാമഭക്തി കേരളത്തിൽ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണ്: എഴുത്തച്ഛന്റെ അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്, കർക്കടകമാസത്തിലെ രാമായണമാസാചരണം, ശ്രീരാമക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. കർക്കടകത്തിൽ തൃപ്രയാർ (ശ്രീരാമൻ), ഇരിങ്ങാലക്കുട കൂടൽമാണിക്യം (ഭരതൻ), മൂഴിക്കുളം (ലക്ഷ്മണൻ), പായമ്മൽ (ശത്രുഘ്നൻ) എന്നീ നാലു ക്ഷേത്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്ന നാലമ്പലദർശനം പ്രസിദ്ധമാണ്. ഇത് കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം ക്ഷേത്രപാരമ്പര്യമാണ്, അയോദ്ധ്യാമാഹാത്മ്യത്തിൽ നിന്നു നേരിട്ടു ഉരുത്തിരിഞ്ഞതല്ല; എങ്കിലും ശ്രീരാമഭക്തിയുടെ പൊതുധാരയുടെ ഭാഗമാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ ഐതിഹ്യം അതതു ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നു ഉറപ്പാക്കുക.
അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ സ്കന്ദപുരാണത്തിലെ ബ്രഹ്മഖണ്ഡം — സേതുമാഹാത്മ്യം, ധർമ്മാരണ്യമാഹാത്മ്യം, ബ്രഹ്മോത്തരഖണ്ഡം — പരിശോധിക്കുന്നു.
തുടരും…
