Mahapuranas — ഭാഗം 76
ലേഖന പരമ്പര: അഷ്ടാദശ മഹാപുരാണങ്ങൾ (ഭാഗം 76)
വിഷയം: അഗ്നിപുരാണം – ആയുർവേദം, ധനുർവേദം, രാജനീതി
രചന: Subash.G.Vettiyar
പ്രസിദ്ധീകരണം: Temples of Keralam
ആയുർവേദം (ചികിത്സ), ധനുർവേദം (ആയോധനം), രാജനീതി (ഭരണം). ഇവ ഒരു രാജ്യത്തെ നിലനിർത്തുന്ന മൂന്ന് അടിസ്ഥാനങ്ങളായ ആരോഗ്യം, സുരക്ഷ, ഭരണം എന്നിവയാണെന്നു പറയാം.
വായനയ്ക്ക് ഒരു കുറിപ്പ്: . ഔഷധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം പുരാണത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കപരിചയം മാത്രമാണ്; ചികിത്സയ്ക്കുള്ള നിർദ്ദേശമല്ല.
ഒന്ന്: ആയുർവേദം
അഗ്നിപുരാണത്തിന്റെ അവസാനഭാഗത്ത് (ഏകദേശം അധ്യായം 279 മുതൽ 300 വരെ) ചികിത്സാസംബന്ധമായ ഭാഗങ്ങൾ കാണാം. ഇവയിലെ പ്രധാന ഉപദേഷ്ടാവ് ദേവവൈദ്യനായ ധന്വന്തരി ആണ്; ശ്രോതാവ് സുശ്രുതൻ. (ധന്വന്തരിയുടെ ഉത്ഭവം സമുദ്രമഥനത്തിൽ അമൃതകുംഭവുമായി ഉയർന്നുവന്ന കഥയായി ഭാഗം 53-ലും മറ്റും നാം കണ്ടിട്ടുള്ള സന്ദർഭമാണ്; ഗരുഡപുരാണത്തിലെ ആയുർവേദഭാഗം ഭാഗം 30-ൽ കണ്ടു.) ഈ ഭാഗത്തെ അധ്യായങ്ങളുടെ രൂപരേഖ:
| അധ്യായം (ഏകദേശം) | വിഷയം |
|---|---|
| 279–280 | രോഗവർഗ്ഗീകരണം, ത്രിദോഷസിദ്ധാന്തം, രസം-വീര്യം-വിപാകം, ഋതുചര്യ, ദോഷചികിത്സ |
| 281 | വൃക്ഷായുർവേദം – വൃക്ഷങ്ങളുടെ നടീൽ, പരിപാലനം, ചികിത്സ |
| 282 | പലതരം രോഗങ്ങൾക്കുള്ള ഔഷധങ്ങൾ, ബാലചികിത്സ, മേധ്യരസായനങ്ങൾ |
| 283 | മന്ത്രം ഔഷധമായി; സദാചാരം “മഹൗഷധ”മായി |
| 284–285 | സിദ്ധയോഗങ്ങൾ, കൽപസാഗരം (മൃത്യുഞ്ജയ-രസായനപ്രയോഗങ്ങൾ) |
| 286 | ഗജചികിത്സ (ആനകളുടെ ചികിത്സ; ഉപദേഷ്ടാവ് പാലകാപ്യൻ) |
| 287–289 | അശ്വചികിത്സ (കുതിരകൾ; ശാലിഹോത്രൻ സുശ്രുതനോടു പറയുന്നു) |
| 290–291 | ഗജശാന്തി; ഗോചികിത്സ (പശുക്കളുടെ ചികിത്സയും പഞ്ചഗവ്യവും) |
| 292–297 | മന്ത്രപരിഭാഷ; വിഷചികിത്സ (പാമ്പ്, കീടദംശനം) |
| 298–300 | ബാലഗ്രഹചികിത്സ, ഗ്രഹമന്ത്രങ്ങൾ, സൂര്യാരാധന |
ത്രിദോഷസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം (അധ്യായം 280)
ധന്വന്തരി സുശ്രുതനോടു പറയുന്നതായി ഈ ഭാഗത്തു കാണുന്ന പ്രധാനകാര്യങ്ങൾ:
- രോഗവർഗ്ഗീകരണം: രോഗങ്ങൾ ശാരീരികവും മാനസികവും; ശാരീരികങ്ങളിൽ ജ്വരം, കുഷ്ഠം തുടങ്ങിയവ; മാനസികം കോപം മുതലായവയിൽ നിന്ന്. കാരണമനുസരിച്ച് ആഗന്തുകം (പുറമേ നിന്ന്), സഹജം (ജന്മനാ), ശാരീരികം എന്നും തിരിക്കുന്നു.
- ദഹനവും ധാതുക്കളും: ആഹാരം ആമാശയത്തിൽ വച്ച് മലവും സാരവുമായി (രസം) പിരിയുന്നു; രസം രക്തം, മാംസം, മേദസ്സ്, അസ്ഥി, മജ്ജ, ശുക്ലം എന്നീ ക്രമത്തിൽ ധാതുക്കളായി മാറുന്നു.
- ചികിത്സയ്ക്കു മുമ്പ് വൈദ്യൻ സ്ഥലം, രോഗം, ബലം, കാലം, പ്രകൃതി എന്നിവ വിലയിരുത്തണം.
- ദേശവിഭജനം: അനൂപദേശം (ചതുപ്പ്/ജലപ്രധാനം) വാതകഫപ്രധാനം; ജാംഗലദേശം (വരണ്ടത്) പിത്തപ്രധാനം; സാധാരണദേശം ഇടയിലുള്ളത്.
- ദോഷസ്വഭാവം: വാതം വരണ്ടതും തണുത്തതും ചലനശീലവുമായത്; പിത്തം ഉഷ്ണം; കഫം സ്ഥിരവും ഭാരമുള്ളതും സ്നിഗ്ധവും. മധുരം, പുളി, ഉപ്പ് രുചികൾ കഫം വർദ്ധിപ്പിച്ച് വാതം ശമിപ്പിക്കുന്നു; ഉഷ്ണവീര്യം വാതകഫങ്ങളെയും ശീതവീര്യം പിത്തത്തെയും ശമിപ്പിക്കുന്നു.
- ഋതുക്കൾക്കനുസരിച്ച് ദോഷങ്ങൾ കൂടുന്നതും കുറയുന്നതും; മലമൂത്രാദി വേഗങ്ങളെ തടയരുത്; ആഹാരം “രണ്ടു ഭാഗം ഭക്ഷണം, ഒരു ഭാഗം പാനീയം” എന്ന അനുപാതത്തിൽ.
- ദോഷലക്ഷണങ്ങൾ: വാതം — അസ്ഥി ഒടിയുന്നതുപോലെ വേദന, വായ് വരൾച്ച, കോട്ടുവായ; പിത്തം — നഖം, കണ്ണ് എന്നിവ മഞ്ഞനിറം, ദാഹം, എരിച്ചിൽ; കഫം — അലസത, ഉമിനീർ, ഭാരം.
- ദോഷചികിത്സ: വാതത്തിന് സ്നിഗ്ധവും ഉഷ്ണവുമായ ആഹാരം, എണ്ണതേപ്പ്; പിത്തത്തിന് നെയ്യ്, പാൽ, പഞ്ചസാര തുടങ്ങിയ ശീതകരമായവ; കഫത്തിന് ത്രിഫല, തേൻ, വ്യായാമം.
ഈ അധ്യായത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകത ചികിത്സയോടൊപ്പം ദാനവും ആരാധനയും ചേർത്തു പറയുന്നതാണ്: ഞായറാഴ്ച നെയ്യും ശർക്കരയും, ശനിയാഴ്ച എണ്ണ, ബ്രാഹ്മണർക്കു ഉപ്പും സ്വർണ്ണവും മധുരപലഹാരവും ദാനം ചെയ്യൽ, ശിവലിംഗത്തിൽ നെയ്യും പാലും കൊണ്ടുള്ള അഭിഷേകം, രോഗം തുടങ്ങിയ നക്ഷത്രത്തിൽ സ്നാനവും ബലിയും എന്നിങ്ങനെ; വിഷ്ണുധ്യാനം എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ഔഷധമാണെന്ന് ഒടുവിൽ പറയുന്നു. അതായത് ഇവിടെ ചികിത്സ ശാസ്ത്രീയനിരീക്ഷണത്തിന്റെയും മതാനുഷ്ഠാനത്തിന്റെയും സമന്വയമാണ്. (ഈ അധ്യായത്തിലെ ചില ശ്ലോകങ്ങൾ വളരെ സംക്ഷിപ്തമാണെന്നും ചിലതിന്റെ അർത്ഥം വ്യക്തമല്ലെന്നും വിവരണം കുറിക്കുന്നു.)
വൃക്ഷായുർവേദം (അധ്യായം 281)
മരങ്ങളെയും സസ്യങ്ങളെയും ഒരു “ശാസ്ത്ര”മായി ഇവിടെ പരിഗണിക്കുന്നു: ഏതു ദിക്കിൽ ഏതു മരം നടണം, നടീലിന്റെ ചടങ്ങുകൾ, നനവ്, അകലം, കൊമ്പുകോതൽ, സസ്യങ്ങളുടെ രോഗപരിഹാരം എന്നിവ. ക്ഷേത്രങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ചുറ്റുപാടിൽ മരങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
മൃഗചികിത്സ
ആന, കുതിര, പശു എന്നിവയുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് പ്രത്യേക അധ്യായങ്ങൾ ഈ പുരാണത്തിലുണ്ട്. ഇത് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സൈനികശക്തിയും കൃഷിയും ഈ മൃഗങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു എന്നതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. ആനയ്ക്കു ലക്ഷണങ്ങളും രോഗചികിത്സയും ആഹാരവും പാലകാപ്യൻ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നു; കുതിരയ്ക്കു ശാലിഹോത്രൻ; പശുവിന് പഞ്ചഗവ്യശുദ്ധിയും പ്രായശ്ചിത്തവ്രതങ്ങളും സഹിതമുള്ള ചികിത്സ.
വിഷചികിത്സയും ബാലഗ്രഹങ്ങളും
പാമ്പ്, കീടം എന്നിവയുടെ ദംശനത്തിന് മന്ത്രം, ധ്യാനം, ഔഷധം എന്നിവ ഒന്നിച്ചുപയോഗിക്കുന്ന ചികിത്സ പറയുന്നു; വിഷത്തെ ചരവും അചരവുമായി തിരിക്കുന്നു; ഗരുഡമന്ത്രവും നീലകണ്ഠമന്ത്രവും പറയപ്പെടുന്നു. ബാലഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളെ ബാധിക്കുന്ന ദോഷങ്ങൾക്ക് ലേപനം, ധൂപം, സ്നാനം, ചാമുണ്ഡാമന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയും ഗ്രന്ഥം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇത് പ്രാചീനകാലത്തെ ചികിത്സാസങ്കൽപ്പത്തിന്റെ ഭാഗമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടതാണ്.
രണ്ട്: ധനുർവേദം
അഗ്നിപുരാണത്തിൽ ധനുർവേദം പറയുന്നത് അധ്യായം 249 മുതൽ 252 വരെ (മറ്റൊരു കണക്കിൽ 248–251). വായനയ്ക്കിടയിൽ ഒരു സംശയം വരാം: “ധനുർവേദം” എന്നാൽ വില്ലിന്റെ വേദമാണോ? പേരിൽ വില്ല് ഉണ്ടെങ്കിലും ഇത് ആയോധനവിദ്യയെ മൊത്തം സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണ്. ഇതിനെ ഋഗ്വേദം മുതലായവയുടെ ഉപവേദങ്ങളിലൊന്നായി (യജുർവേദത്തിന്റെ) പരമ്പര കണക്കാക്കുന്നു.
യുദ്ധത്തിന്റെ ഘടന: അഗ്നിദേവൻ യുദ്ധത്തെ “ചതുഷ്പാദം” എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു; രഥം, ആന, കുതിര, കാലാൾപ്പട എന്നീ സേനാംഗങ്ങളാണ് ഇവ. ഇതോടൊപ്പം യോദ്ധാക്കളെ രഥികൾ, ഗജാരോഹികൾ, അശ്വാരോഹികൾ, കാലാൾ, മല്ലന്മാർ (ഗുസ്തിക്കാർ) എന്നിങ്ങനെ പരിശീലനവിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കുന്നതായി ഒരു വിവരണം പറയുന്നു.
ആയുധപ്രയോഗത്തിന്റെ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങൾ:
- യന്ത്രത്താൽ എയ്യുന്നത് (അമ്പ് പോലുള്ളവ)
- കൈകൊണ്ടെറിയുന്നത് (കുന്തം)
- കൈയിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ടു പ്രയോഗിക്കുന്ന എറിയുന്ന ആയുധം (പാശം/കുരുക്ക്)
- എപ്പോഴും കൈയിൽ പിടിക്കുന്നത് (വാൾ)
- നിരായുധമായ യുദ്ധം (കൈകളും ബാഹുയുദ്ധവും)
ആചാര്യനും ശിഷ്യരും: ക്ഷത്രിയരെയും വൈശ്യരെയും ബ്രാഹ്മണൻ അഭ്യസിപ്പിക്കണമെന്നും, ശൂദ്രർക്ക് സേവനത്തിലൂടെയും സഹായപരിശീലനത്തിലൂടെയും പങ്കുണ്ടാകാമെന്നും ഒരു വിവരണം പറയുന്നു (ഇതിന്റെ വിശദാംശം അവ്യക്തമാണ്).
അഭ്യാസക്രമം:
- നിലകൾ (ആസനങ്ങൾ): സമപാദം, വൈശാഖം, ആലീഢം, മണ്ഡലം, സ്വസ്തികം തുടങ്ങിയവ — കാലുകളുടെ വിന്യാസമനുസരിച്ച് പല നിലകൾ.
- വില്ലഭ്യാസം: വണങ്ങൽ, ഞാണ് കെട്ടൽ, ലക്ഷ്യം പിടിക്കൽ, പിടി, അയയ്ക്കൽ, അയച്ചശേഷമുള്ള നിൽപ്പ് എന്ന ക്രമം; മനസ്സും കണ്ണും ഉറപ്പിക്കുന്നതിനു ഊന്നൽ. പരിശീലനം ഉറച്ച ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്നു തുടങ്ങി ചലിക്കുന്നതും തിരിഞ്ഞുള്ളതും ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്കു കടക്കുന്നു; ആദ്യം നിലത്ത്, പിന്നീട് വാഹനത്തിൽ നിന്ന്.
- വാൾ, പരിച: വാളും പരിചയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള 32 പ്രയോഗരീതികൾ; പാശം (കുരുക്ക്) പ്രയോഗിക്കുന്ന 11 രീതികളും എറിയുന്ന 5 രീതികളും; ചക്രം, കുന്തം, ഗദ, മഴു, കവണ, തുടങ്ങിയവയുടെ പ്രയോഗം; ഗുസ്തിയിലെ പിടികളും വീഴ്ത്തലുകളും.
- യുദ്ധസജ്ജീകരണം: ആനകൾക്കും രഥങ്ങൾക്കും കുതിരപ്പടയ്ക്കും എത്ര കാലാൾ കൂടെ വേണം, വില്ലാളികളെയും കവചധാരികളെയും എങ്ങനെ നിർത്തണം എന്നതെല്ലാം.
- ആയുധപൂജ: ആയുധത്തെ മന്ത്രത്തോടെ പൂജിക്കുന്ന യോദ്ധാവ് ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് ഭൂമിയെ ധർമ്മപൂർവ്വം പാലിക്കുമെന്ന് ഒടുവിൽ പറയുന്നു.
യോഗത്തോടുള്ള ബന്ധം: ഒരു അധ്യായത്തിൽ വില്ലഭ്യാസത്തിന്റെ പൂർണ്ണത ആത്മനിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ശരീരവും ശ്വാസവും മനസ്സും ഒരു ലക്ഷ്യത്തിൽ ഉറപ്പിക്കുന്ന അഭ്യാസം ധ്യാനത്തിനു സമാനമാണെന്ന ഭാരതീയദർശനമാണിത്.
(അളവുകൾ, 32 നിലകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ, ചില സാങ്കേതികപദങ്ങൾ എന്നിവ വിവരണങ്ങളിൽ അവ്യക്തമാണ്; അവ ഇവിടെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നില്ല. ഈ ഭാഗം ഏകദേശം എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനു ശേഷം സമാഹരിച്ചതാകാമെന്നും, പഴയ ആയോധനഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നെടുത്തതാകാമെന്നും വിക്കിപീഡിയ പറയുന്നു.)
മൂന്ന്: രാജനീതി
രാജധർമ്മവും ഭരണവും ഏകദേശം അധ്യായം 218 മുതൽ 247 വരെ പല ഭാഗങ്ങളിലായി പറയുന്നു. പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ:
രാജാഭിഷേകം (218–219): രാജാവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്ന ചടങ്ങും അതിലെ മന്ത്രങ്ങളും; ചടങ്ങിൽ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളെയും ദേവതകളെയും ആവാഹിക്കുന്നു. അതായത് രാജാവിന്റെ അധികാരത്തിനു ധാർമ്മികമായ അടിസ്ഥാനം നൽകുന്ന കർമ്മമാണിത്.
സഹായികളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും (220, 222): സേനാപതി, ദൂതൻ, ഖജനാവുദ്യോഗസ്ഥൻ, വൈദ്യൻ, കോട്ടമേധാവി തുടങ്ങിയവരുടെ നിയമനം; ചാരന്മാരുടെ പങ്ക്; ഗ്രാമഭരണത്തിന്റെ ശ്രേണി, കണക്കുപരിശോധന, നികുതിനിയമം.
രാജാവിന്റെ ദിനചര്യ (234): ധനവിചാരം, അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, സദസ്സ്, മന്ത്രണം, സൈന്യപരിശോധന എന്നിവ.
രാജ്യത്തിന്റെ സപ്താംഗങ്ങൾ (224, 238): സ്വാമി (രാജാവ്), അമാത്യൻ, ജനപദം, ദുർഗ്ഗം (കോട്ട), കോശം (ഖജനാവ്), ദണ്ഡം (സൈന്യം), മിത്രം — രാജ്യത്തെ ഏഴ് അംഗങ്ങളായി കാണുന്ന ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രമീമാംസയുടെ പ്രസിദ്ധസങ്കൽപ്പമാണിത്.
ദൈവവും പൗരുഷവും (225): വിധിയാണോ പ്രയത്നമാണോ വലുത് എന്ന ചോദ്യത്തിനു ഗ്രന്ഥം നൽകുന്ന ഉത്തരം പ്രയത്നത്തിനു ഊന്നൽ നൽകുന്നതാണ്. ഇതോടൊപ്പം സാമ, ദാന, ഭേദ, ദണ്ഡം എന്നീ നാലു ഉപായങ്ങളും ശിക്ഷയുടെ ശരിയായ പ്രയോഗവും.
ദണ്ഡനീതി (226): അളവുതൂക്കങ്ങളും നാണയങ്ങളും, കുറ്റങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ശിക്ഷയും പിഴയും, വഞ്ചന, മോഷണം, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അഴിമതി എന്നിവയ്ക്കുള്ള ശിക്ഷ.
വിദേശനയം (232, 233, 239, 240): സന്ധി, വിഗ്രഹം (യുദ്ധം), യാനം (പടയൊരുക്കം), ആസനം (നിശ്ചലത), ദ്വൈധീഭാവം (ഇരട്ടനയം), സംശ്രയം (അഭയം തേടൽ) എന്ന ഷാഡ്ഗുണ്യം; അയൽരാജ്യങ്ങളെ മിത്രം, ശത്രു, ഉദാസീനൻ എന്നിങ്ങനെ കാണുന്ന രാജമണ്ഡലം; ദൂതന്മാരുടെയും ചാരന്മാരുടെയും ഉപയോഗം; രഹസ്യമന്ത്രണം.
യുദ്ധം (227, 235, 241): യുദ്ധയാത്രയുടെ സമയവും ശകുനവും, ഋതു, യുദ്ധത്തിനു മുമ്പുള്ള ദീക്ഷ, ചതുരംഗസേനയുടെ ഘടന, വ്യൂഹങ്ങൾ, പരസ്യയുദ്ധത്തിനോ കൗശലത്തിനോ ഉള്ള സന്ദർഭങ്ങൾ.
രാമോക്തനീതി (237): ശ്രീരാമൻ ഉപദേശിച്ച നീതിയായി ഇന്ദ്രിയജയം, ധാർമ്മികഗുണങ്ങൾ, നാലു രാജശാസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ.
അനുബന്ധവിഷയങ്ങൾ: സ്വപ്നശാസ്ത്രം, ശകുനങ്ങൾ (228–231), ശ്രീസ്തോത്രം (236), പുരുഷ-സ്ത്രീലക്ഷണം (242–243), ആയുധങ്ങളും രാജചിഹ്നങ്ങളും (244), രത്നപരീക്ഷ (245), വാസ്തുലക്ഷണം (246). ഈ അവസാനത്തെ ഭാഗങ്ങൾ രാജാവിന് ആവശ്യമായ വിവിധ ജ്ഞാനങ്ങളുടെ സംഗ്രഹമാണ്.
ഇതോടൊപ്പം അധ്യായം 252/253-ൽ വ്യവഹാരം (നീതിന്യായനടപടി) വരുന്നു: കടം, അവകാശം, ഭൂമി, അക്രമം തുടങ്ങിയ 18 തർക്കവിഷയങ്ങൾ, സാക്ഷി, രേഖ, ദിവ്യപരീക്ഷ, കള്ളാരോപണത്തിനുള്ള ശിക്ഷ എന്നിവ.
ഇവയുടെ പൊതുസ്വഭാവം
മൂന്നു വിഷയങ്ങളിലും ഒരു പൊതുരീതി കാണാം: ലൗകികജ്ഞാനവും ആധ്യാത്മികതയും ചേർന്നു പോകുന്നു. ചികിത്സയിൽ ദാനവും വിഷ്ണുധ്യാനവും, യുദ്ധത്തിൽ ആയുധപൂജയും ആത്മനിയന്ത്രണവും, ഭരണത്തിൽ അഭിഷേകവും ധർമ്മവും. രാജാവ് അധികാരിയെന്നതിലുപരി ധർമ്മത്തിന്റെ പാലകനാണ് എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഈ ഭാഗങ്ങൾ വിവിധ കാലഘട്ടങ്ങളിൽ മറ്റു ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ നിന്നു സമാഹരിച്ചതാണെന്ന് പണ്ഡിതർ കരുതുന്നു (ഭാഗം 74); അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ പറഞ്ഞത് ഒരൊറ്റ ഗ്രന്ഥകാരന്റെ സിദ്ധാന്തമായി കാണരുത്.
കേരളത്തിലെ പ്രതിഫലനം
കേരളത്തിന് സ്വന്തമായ ശക്തമായ ആയുർവേദപാരമ്പര്യമുണ്ട്; അഷ്ടവൈദ്യപരമ്പരകൾ ഇതിനു പ്രസിദ്ധമാണ്. അതുപോലെ കളരിപ്പയറ്റ് കേരളത്തിന്റെ തനതായ ആയോധനപാരമ്പര്യമാണ്. ഇവ ഓരോന്നും സ്വതന്ത്രമായി വികസിച്ച പാരമ്പര്യങ്ങളാണ്; അഗ്നിപുരാണത്തിലെ ഈ അധ്യായങ്ങളിൽ നിന്ന് അവ ഉണ്ടായതാണെന്നു പറയാൻ തെളിവില്ല. എന്നാൽ ത്രിദോഷസിദ്ധാന്തം, മർമ്മചിന്ത, ആയുധപൂജ, വിഷചികിത്സ, മൃഗചികിത്സ തുടങ്ങിയ പൊതുഭാരതീയ ശാസ്ത്രസങ്കൽപ്പങ്ങൾ ആ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ പൊതുപശ്ചാത്തലമായി ചേർത്തു വായിക്കാം. ഏതു ഗ്രന്ഥത്തോടാണ് ഏതു കേരളീയപാരമ്പര്യത്തിനു നേരിട്ടുള്ള ബന്ധം എന്നത് ആ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ സ്വന്തം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പരിശോധിച്ചു മാത്രം പറയേണ്ട കാര്യമാണ്.
ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആനകളെ ഉപയോഗിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ ഉത്സവപാരമ്പര്യവും, ക്ഷേത്രങ്ങളോടു ചേർന്ന മരങ്ങളും കാവുകളും പരിപാലിക്കുന്ന ശീലവും ഗജചികിത്സ, വൃക്ഷായുർവേദം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളോടു ആശയപരമായി ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു എന്നു മാത്രമേ ഇവിടെ പറയുന്നുള്ളൂ.
അടുത്ത ഭാഗത്തിൽ അഗ്നിപുരാണത്തിലെ സാഹിത്യശാസ്ത്രങ്ങൾ — ഛന്ദസ്സ്, അലങ്കാരം, രസസിദ്ധാന്തം, വ്യാകരണം — പരിശോധിക്കുകയും അഗ്നിപുരാണത്തെ സമാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തുടരും…
